Ένας τελικός που είχε όλα τα φόντα ώστε να μείνει στην ιστορία, έχασε την λάμψη του πολύ πριν τη διεξαγωγή του. Άδειες κερκίδες, ανησυχία, ένα πραγματικό φιάσκο.
Ήταν η 14η Σεπτεμβρίου, όταν η UEFA ανακοίνωνε ότι ο τελικός του Europa League για το 2019, θα διεξαγόταν στο Baku. Οι αντιδράσεις ήταν «χλιαρές» και δε δόθηκε ιδιαίτερο βάρος στην απόφαση. Δεκαπέντε μήνες μετά, Arsenal και Chelsea κλήθηκαν να αγωνιστούν στην πρωτεύουσα του Αζερμπαϊτζάν. Δύο σύλλογοι με υψηλό προφίλ, από την ίδια πόλη, ζευγάρι αντάξιο ενός τελικού ευρωπαϊκής διοργάνωσης. Κι όμως, ασχέτως του τελικού αποτελέσματος, το ενδιαφέρον επικεντρώθηκε στα δεκάδες προβλήματα που προέκυψαν στο παρασκήνιο της διεξαγωγής του αγώνα. Προβλήματα τα οποία ήταν μάλλον αναπόφευκτα…
Ο… δρόμος προς την επιλογή του Baku
Από την 9η Δεκεμβρίου του 2016, η UEFA ανακοίνωσε πως οι επιλογές των διοργανωτών τελικών όλων των ευρωπαϊκών διοργανώσεων του 2019 θα ήταν ανοιχτή διαδικασία. Οι ποδοσφαιρικές ομοσπονδίες που ενδιαφερόντουσαν να θέσουν υποψηφιότητα είχαν καιρός έως τις 27 Ιανουαρίου του 2017.
Στις επτά Ιουνίου του 2017, η UEFA εξέδωσε με ανακοίνωση τα ονόματα των τριών υποψηφίων για τη διεξαγωγή του τελικού του 2019, με αυτά να ήταν η Ισπανία, η Τουρκία και το Αζερμπαϊτζάν. Συγκεκριμένα, τα τρία γήπεδα που απάρτιζαν τις επιλογές ήταν το Ramon Sanchez Pizjuan της Sevilla, το Vodafone Park της Besiktas μα και το Ολυμπιακό Στάδιο του Baku.Τελικά, το Αζερμπαϊτζάν ανέλαβε τη διεξαγωγή του τελικού του Europa League, ενώ η Τουρκία τον τελικό του UEFA Super Cup.
Η UEFA απέναντι στον ρατσισμό και τον… εαυτό της
Από το 2001, η UEFA βρίσκεται στο πλάι της FARE, οργάνου κατά του ρατσισμού στο ευρωπαϊκό ποδόσφαιρο. Η στήριξη που παρέχεται είναι τόσο οικονομική, όσο και έμπρακτη, με πρόσωπα του αθλητισμού καθώς και ημερίδες, έχοντας ως σκοπό την καταπολέμηση του ρατσισμού. Παρομοίως, η UEFA στηρίζει την καταπολέμηση της ομοφοβίας, ενθαρρύνει την παρουσία γυναικών, καθώς και τη διαφορετικότητα.
Με την πάροδο των ετών, οι ενέργειες όλο και αυξάνονται, καθώς βλέπουμε όλο και συχνότερα μηνύματα ενότητας και ειρήνης, μέσα από διαφόρων ειδών καμπάνιες και πρωταγωνιστές κάποιους εκ των σπουδαιότερων ποδοσφαιριστών. Τα τελευταία έτη, το ευρωπαϊκό όργανο προέβη στην συνεργασία με το Παγκοσμίου Κυπέλλου αστέγων, σε ένα δίκτυο 70 συνεργατών παγκοσμίως, προσπαθώντας να βελτιώσει την ζωή των αστέγων.
Σύμφωνα με την UNESCO, το Αζερμπαϊτζάν κάνει βήματα προς την προσέγγιση και αποδοχή της διαφορετικότητας, με κύριο γνώμονα την πολυ-πολιτισμικότητα. Όμως, τα γεγονότα που εκτυλίχθηκαν αυτές τις ημέρες, έδειξαν πως υπάρχει ακόμη μπόλικος δρόμος… Αναφερόμαστε τόσο στην άρνηση του Mkhitaryan να συμμετάσχει στον μεγάλο τελικό, όσο και κάποιων συμπατριωτών του που ήθελαν να δουν τον αγώνα. Ο φόβος των Αρμενίων για την μη εξασφάλιση της ασφάλειάς τους κυριάρχησε (παρά την επιβεβαίωση του Αζερμπαϊτζάν για ασφάλεια) και σαφώς επηρέασε το κλίμα ως προς τη διεξαγωγή.
Δεύτερο πλήγμα, η χαμηλή προσέλευση Άγγλων υποστηρικτών στο Baku. Ένα ακόμη μεγάλο θέμα το οποίο αποδόθηκε με διάφορους τρόπους. Πηγές ανέφεραν πως το αεροδρόμιο της πόλης του Baku μπορεί να δέχεται μέχρι και 15.000 επιβάτες ανά ημέρα, γεγονός που θα δημιουργούσε υψηλή κινητικότητα και ζήτηση για τα εισιτήρια. Επιπρόσθετα, έγινε γνωστή η μεγάλη κοστολόγηση των μονάδων διαμονής για όσους ήθελαν να παραμείνουν για πάνω από ένα βράδυ στο Αζερμπαϊτζάν. Μάλιστα, οι περισσότερες μονάδες δεν πληρούσαν τα κριτήρια της UEFA, ενώ βρίσκονται σε τεράστια απόσταση (έως και 60 χιλιόμετρα) από το γήπεδο που διεξήχθη ο τελικός!
Ως συνέπεια, είχαμε σε ένα γήπεδο που χωράει πάνω από 60 χιλιάδες θεατές, να δοθούν μόλις δώδεκα(χιλιάδες) στους Άγγλους οπαδούς, εκ των οποίων, επιστράφηκαν κοντά στις έξι χιλιάδες. Οι χιλιάδες κενές θέσεις ήταν οπτικά εμφανείς και η ομοσπονδία του Αζερμπαϊτζάν προέβη στο άνοιγμα των πυλών κατά τη διάρκεια του αγώνα, έτσι ώστε να «γεμίσουν» οι κερκίδες από θεατές. Η UEFA κατέγραψε 51 χιλιάδες θεατές, πράγμα που σημαίνει πως έντεκα χιλιάδες θέσεις έμειναν κενές στο Ολυμπιακό στάδιο του Baku. Φόβος, ρατσισμός και ανισότητα επικράτησαν σε ένα μικρό χρονικό διάστημα.
Οι δηλώσεις των πρωταγωνιστών
Ασφαλώς και δεν έλειψαν οι δηλώσεις τόσο από πρόσωπα των δύο ομάδων, όσο και από ιθύνοντες της UEFA, σχετικά με τα προβλήματα διεξαγωγής. Ας ξεκινήσουμε με τους δύο προπονητές των φιναλίστ, με πρώτο τον νικητή, Mauricio Sarri: «Δε γνωρίζω για τα προβλήματα, ρωτήστε την UEFA. Είμαι πραγματικά απογοητευμένος, διότι γι’ αυτό είναι το επάγγελμά μας, για να συμμετάσχουμε σε τέτοιους αγώνες. Δε ξέρω τι να πω».
Σε χαμηλότερο τόνο ήταν και οι δηλώσεις του προπονητή των «κανονιέρηδων», Unai Emery: «Δεν μπορώ να κάνω κάτι γι’ αυτό, έχουν τους λόγους τους να διεξάγουν εδώ(Baku) τον αγώνα και θα το σεβαστώ. Όταν ήμουν στη Sevilla είχαμε αντιμετωπίσει την Barcelona για το Super Cup, ο αγώνας έγινε στην Τιφλίδα. Προτιμώ να παίζουμε με τους οπαδούς, τόσο τους δικούς μας όσο και της Chelsea αλλά με τις πτήσεις είναι αρκετά δύσκολο να έρθει κανείς από το Λονδίνο».
Τη δική του αντίδραση εξέφρασε και ο ποδοσφαιριστής των νικητών, Pedro: «Είναι μεγάλη ατυχία να μην μπορείς να νιώθεις την παρουσία υποστηρικτών. Είναι πρόβλημα για την UEFA».
Ο πρόεδρος της UEFA, Aleksander Ceferin, υπερασπίστηκε της απόφασης της ομοσπονδίας:«Υπάρχει θέμα με τα ανθρώπινα δικαιώματα, όπως υπάρχει και σε Ευρωπαϊκές πολιτείες. Αυτό απαγορεύει από τους οπαδούς στο Baku να απολαύσουν το ποδόσφαιρο; Αν με ρωτάτε, δεν χρειάζεται να αλλάξουμε τίποτα. Το ποδόσφαιρο είναι το μόνο προϊόν της Ευρώπης το οποίο ξεπερνάει οτιδήποτε με ευκολία. Το Champions League έχει γίνει παγκόσμιο προϊόν, μεγαλώνει στις ΗΠΑ και την Κίνα. Δε δικαιούνται οι Κινέζοι οπαδοί να το απολαύσουν;Ας μην δραματοποιούμε τα πάντα».
Αναμένοντας την συνέχεια
Το θέμα με το Αζερμπαϊτζάν (και το κάθε Αζερμπαϊτζάν) ήρθε για να μείνει. Σε περίπου δώδεκα μήνες από το παρόν, το Baku θα φιλοξενήσει αγώνες για την φάση των ομίλων αλλά και των προημιτελικών του Euro 2020. Αυτό σημαίνει πως υποστηρικτές των διαφόρων εθνικών συγκροτημάτων θα πρέπει να μεταβούν στην χώρα αυτή, ενώ μάλιστα έχουν προηγηθεί αγώνες σε Ολλανδία και Ουγγαρία! Αναμένουμε με μεγάλο ενδιαφέρον να δούμε αν μέσα σε αυτό το έτος θα έχουν καταφέρει να βελτιώσουν τα πράγματα και να υπάρξει μια καλύτερη διεξαγωγή σε ένα αρκετά πιο απαιτητικό concept, όπως τη διεξαγωγή δύο διαφορετικών φάσεων του Eευρωπαϊκού Κυπέλλου Εθνών. Η UEFA φέρει τεράστια ευθύνη και δεν θα πρέπει να επιτρέψει ξανά ένα ακόμη… αυτογκόλ.
Συντάκτης: Γιώργος Γκίκας
