Η ευρωπαϊκή κορυφή του 2023 έμοιαζε με την αρχή μιας νέας εποχής για τη Γουέστ Χαμ. Αντί γι’ αυτό, ακολούθησαν διοικητικό χάος, λανθασμένες αποφάσεις, απώλεια ταυτότητας και ένας υποβιβασμός που έδειχνε αναπόφευκτος εδώ και καιρό.
Είναι δύσκολο να εξηγήσει κανείς σε κάποιον που δεν παρακολουθεί τη Γουέστ Χαμ ότι ένας φίλος της ομάδας ήταν έτοιμος να γράψει το συγκεκριμένο άρθρο. Πως μπορεί να εξηγήσει κάποιος ότι η ομάδα του Ανατολικού Λονδίνου υποβιβαζόταν εδώ κι αρκετά χρόνια αλλά την Κυριακή σφραγίστηκε η επιστροφή της στην Championship.
Κοιτάζοντας το ημερολόγιο, δεν έχουν συμπληρωθεί ούτε τρία χρόνια από την πιο σπουδαία στιγμή της ομάδας τα τελευταία 40 χρόνια, την κατάκτηση του Europa Conference League. Κατ΄εμέ η σεζόν που προηγήθηκε στην Ευρώπη, αυτή που η Γουέστ Χαμ έφτασε στα ημιτελικά του Europa League ήταν ακόμα πιο απολαυστική και η ομάδα ήταν ακόμα καλύτερη αλλά είχε την ατυχία να συναντήσει την καλύτερη ομάδα της διοργάνωσης στα ημιτελικά και όχι στον τελικό που όλα είναι πιο πιθανά.
Όμως ας γυρίσουμε σε εκείνο το βράδυ της Πράγας. Η νίκη απέναντι στη Φιορεντίνα στην Πράγα ήταν η κορύφωση μιας τετραετίας σταθερότητας και υπέρβασης υπό τον Ντέιβιντ Μόις. Για πρώτη φορά μετά από δεκαετίες, η Γουέστ Χαμ έμοιαζε να έχει βρει ταυτότητα, κατεύθυνση και λόγο να πιστεύει ότι ανήκει στο ανώτερο επίπεδο του αγγλικού ποδοσφαίρου. Λιγότερο από τρία χρόνια αργότερα, η ίδια ομάδα βρίσκεται ξανά στην Championship.
Και το χειρότερο για τη Γουέστ Χαμ είναι πως αυτός ο υποβιβασμός δεν μοιάζει με ατύχημα. Δεν ήταν αποτέλεσμα μιας κακής περιόδου, τραυματισμών ή απλώς κακής τύχης. Ήταν η φυσική κατάληξη ετών λανθασμένων αποφάσεων, διοικητικής αστάθειας και παντελούς έλλειψης ποδοσφαιρικού σχεδίου, κάτι που κάνει ομάδες σαν την Μπρέντφορντ και την Μπόρνμουθ να λάμπουν και να σφίζουν από υγεία.
Όσοι παρακολουθούσαν στενά τη φετινή πορεία της ομάδας έβλεπαν εδώ και μήνες την καταστροφή να πλησιάζει. Η Γουέστ Χαμ «υπνοβατούσε» προς τον υποβιβασμό από την πρώτη κιόλας αγωνιστική. Στην πραγματικότητα, όμως, η πτώση είχε ξεκινήσει πολύ νωρίτερα — από τη στιγμή που αποχώρησε ο Ντέιβιντ Μόις το καλοκαίρι του 2024. Για να μην παρεξηγηθώ θεωρούσα κι εγώ τότε πως ο κύκλος του στο Ανατολικό Λονδίνο είχε κλείσει με βάση την αγωνιστική εικόνα της τελευταίας σεζόν, μία εικόνα που που αρκετούς τους έκανε να παραγκωνίζουν όλη τη γύμνια του συλλόγου.
Για χρόνια, ο Μόις φάνηκε πως λειτουργούσε ως σταθεροποιητικός παράγοντας σε ένα περιβάλλον που διοικητικά έμοιαζε συχνά χαοτικό. Μπορεί να μην έπαιζε πάντα θεαματικό ποδόσφαιρο, όμως είχε δημιουργήσει έναν σκληρό, ανταγωνιστικό και πειθαρχημένο οργανισμό. Κυρίως, είχε χτίσει αποδυτήρια με προσωπικότητες και ξεκάθαρους ρόλους. Η αποχώρησή του αποκάλυψε πως δεν υπήρχε κανένα πραγματικό πλάνο για την επόμενη μέρα.
Ο Χουλέν Λοπετέγι απέτυχε να δώσει ταυτότητα στην ομάδα. Ο Γκρέιαμ Πότερ επιχείρησε μια πολιτισμική «επανεκκίνηση», αλλά έχασε γρήγορα τα αποδυτήρια. Το πρόβλημα δεν ήταν μόνο αγωνιστικό. Ήταν βαθιά οργανωτικό.
Η Γουέστ Χαμ έμοιαζε με σύλλογο χωρίς συνοχή. Οι αποχωρήσεις έμπειρων προσωπικοτήτων όπως οι Μικαΐλ Αντόνιο, Άαρον Κρέσγουελ, Βλαντίμιρ Τσούφαλ και Κέρτ Ζούμα άφησαν τεράστιο κενό ηγεσίας στα αποδυτήρια. «Απλώς νιώθω ότι ο Γκρέιαμ Πότερ ήρθε και προσπάθησε να αλλάξει πάρα πολλά πράγματα», δήλωσε στην The i Paper ο Αντόνιο μετά τον υποβιβασμό της ομάδας.
«Ως προπονητής, πρέπει να έρθεις και να καταλάβεις πρώτα την κουλτούρα του συλλόγου. Και εγώ δεν πιστεύω ότι το έκανε αυτό. Ήρθε, ξεφορτώθηκε όλους τους έμπειρους παίκτες: εμένα, τον Λούκας Φαμπιάνσκι, τον Άαρον Κρέσγουελ, τον Βλαντίμιρ Τσούφαλ, τον Έντσον Άλβαρες — τον αρχηγό της εθνικής Μεξικού.
Και μετά, μέσα σε τρεις-τέσσερις εβδομάδες από τη στιγμή που έδιωξε αυτούς τους παίκτες και ξεκίνησε η σεζόν, το πρώτο πράγμα που είπε ήταν ότι δεν έχουμε ηγέτες στα αποδυτήρια. Πώς μπορείς να λες ότι δεν υπάρχουν ηγέτες στα αποδυτήρια όταν έχεις ξεφορτωθεί όλους τους ηγέτες; Οπότε θεωρώ πως ήταν ο Γκρέιαμ Πότερ αυτός που ουσιαστικά έφερε την ομάδα σε δύσκολη θέση», θα συμπληρώσει.
Ο Νούνο Εσπίριτο Σάντο ήρθε ως λύση ανάγκης τον Σεπτέμβριο, όμως ούτε εκείνος κατάφερε να αναστρέψει την κατάσταση αν και πρέπει να αναφερθεί ότι το πάλεψε αρκετά. Στο τέλος ήταν αρκετά τα λάθη και του Πορτογάλου.
Παραδόξως, σύμφωνα με αποκαλύψεις από το εσωτερικό του συλλόγου ο Ροσέιν Τόμας, ειδικός στο ρεπορτάζ των «Σφυριών» έγραψε στο Athletic ότι πολλοί παίκτες θεωρούσαν ότι η ομάδα προετοιμαζόταν καλύτερα ακόμη και επί Πότερ απ’ ό,τι επί Νούνο. Υπήρχαν παράπονα για έλλειψη τακτικής ανάλυσης, ελάχιστη επικοινωνία και προπονήσεις χωρίς σαφή αγωνιστική κατεύθυνση. Ο Νούνο συγκρούστηκε με συνεργάτες και ποδοσφαιριστές, απομόνωσε τον Τζέιμς Γουόρντ-Πράουζ, ήρθε σε ρήξη με τον Ζαν-Κλερ Τοντιμπό και συχνά επέλεγε να μη μιλά καν στους παίκτες του ούτε στο ημίχρονο των αγώνων.
Την ίδια στιγμή, η διοίκηση συνέχιζε να λειτουργεί αντιδραστικά και χωρίς σαφή στρατηγική. Οι μεταγραφές έμοιαζαν ξανά σπασμωδικές. Παίκτες αποκτήθηκαν με μεγάλα συμβόλαια χωρίς να υπάρχει ξεκάθαρο αγωνιστικό πλάνο αξιοποίησής τους, ενώ αρκετές κινήσεις έφεραν έντονα τη «σφραγίδα» ατζέντηδων και προσωπικών σχέσεων.
Ακόμη και τα τεράστια έσοδα από την πώληση του Ντέκλαν Ράις στην Άρσεναλ δεν αξιοποιήθηκαν σωστά. Η Γουέστ Χαμ επένδυσε δεκάδες εκατομμύρια σε ποδοσφαιριστές που είτε δεν απέδωσαν ποτέ είτε κατέληξαν εκτός πλάνων μέσα σε λίγους μήνες. Η περίπτωση του Μαξ Κίλμαν (Θέε μου), που αποκτήθηκε έναντι 40 εκατομμυρίων λιρών και εξαφανίστηκε από την ενδεκάδα, είναι ενδεικτική. Το ίδιο και η μεταγραφή του Νίκλας Φίλκρουγκ, που κόστισε ακριβά σε έναν ποδοσφαιριστή ήδη επιβαρυμένο σωματικά.
Παράλληλα, η σχέση της διοίκησης με τον κόσμο έφτασε σε οριακό σημείο.
Οι διαμαρτυρίες κατά του Ντέιβιντ Σάλιβαν και της Κάρεν Μπρέιντι έγιναν σχεδόν μόνιμο σκηνικό στο London Stadium. Το κλίμα ήταν τοξικό εδώ και καιρό, όμως φέτος μετατράπηκε σε πλήρη αποξένωση. Ακόμη και στη νίκη απέναντι στη Λιντς, την ημέρα που ουσιαστικά επισφραγίστηκε ο υποβιβασμός, τα συνθήματα κατά της διοίκησης κυριαρχούσαν στις εξέδρες.
Και φυσικά θα μιλήσουμε για τον ελέφαντα στο δωμάτιο.
Η μετακόμιση από το Upton Park στο London Stadium παρουσιάστηκε ως το βήμα που θα επέτρεπε στη Γουέστ Χαμ να ανταγωνιστεί την ελίτ της Premier League. Δέκα χρόνια αργότερα, ο σύλλογος όχι μόνο δεν πλησίασε ποτέ πραγματικά αυτό το επίπεδο, αλλά έχασε μεγάλο μέρος της ταυτότητάς του στην προσπάθεια να μετατραπεί σε ένα πιο «εταιρικό» και εμπορικό προϊόν. Το London Stadium δεν κατάφερε ποτέ να αποκτήσει πραγματική σύνδεση με τον κόσμο της ομάδας και αυτό δύσκολα θα αλλάξει.
Τώρα η Γουέστ Χαμ καλείται να αντιμετωπίσει όχι μόνο το αγωνιστικό σοκ του υποβιβασμού, αλλά και μια τεράστια οικονομική κρίση. Οι τελευταίοι οικονομικοί λογαριασμοί κατέγραψαν ζημιές άνω των 100 εκατομμυρίων λιρών, ενώ τα συνολικά έσοδα αναμένεται να μειωθούν κατά 50% έως 60%. Ο σύλλογος χρειάζεται να συγκεντρώσει περίπου 150 εκατομμύρια λίρες από πωλήσεις ποδοσφαιριστών μέσα στο καλοκαίρι.
Ο Ματέους Φερνάντες, ο Κρίσενσιο Σάμερβιλ, ο Κωνσταντίνος Μαυροπάνος και ίσως ακόμη και ο Τζάροντ Μπόουεν αποτελούν πιθανά «θύματα» αυτής της ανάγκης. Ο Μπόουεν δήλωσε πως θέλει να βοηθήσει την ομάδα να επιστρέψει στην Premier League, όμως δύσκολα ένας ποδοσφαιριστής του επιπέδου του δεν θα δελεαστεί από τις προτάσει στα 29 του χρόνια.
Κι έτσι η Γουέστ Χαμ βρίσκεται ξανά στο σημείο μηδέν. Μόνο που αυτή τη φορά το πρόβλημα είναι βαθύτερο από έναν απλό υποβιβασμό. Ο σύλλογος μοιάζει να έχει χάσει την ταυτότητά του, τη σύνδεσή του με τον κόσμο και — κυρίως — οποιαδήποτε ξεκάθαρη ποδοσφαιρική κατεύθυνση. Η κατάκτηση του Conference League στην Πράγα θα έπρεπε να είναι η αρχή μιας νέας εποχής. Αντί γι’ αυτό, αποδείχθηκε το τελευταίο μεγάλο ξέσπασμα πριν από την πλήρη κατάρρευση.
Όπως είδαμε -και- φέτος η Championship δεν χαμπαριάζε, ούτε από μεγάλα ονόματα στο ρόστερ, ούτε από ιστορικά brands. Αν η Γουέστ Χαμ δεν αποκτήσει ξεκάθαρη ποδοσφαιρική ταυτότητα και οργανωμένη δομή, κινδυνεύει να εγκλωβιστεί για χρόνια μακριά από την Premier League.
«Σκεφτόμουν ότι, αν υποβιβαστούν, ίσως είναι ο μόνος τρόπος να το νιώσει πραγματικά ο σύλλογος, να το νιώσει ο ιδιοκτήτης. Αλλά τώρα που έχω αφήσει πίσω μου όλη την απογοήτευση και τον θυμό, στην πραγματικότητα στεναχωριέμαι για τα παιδιά. Θέλω πραγματικά να πάει καλά ο σύλλογος πλέον — παλαιότερα ήμουν απλώς θυμωμένος με τα πάντα» θα δηλώσει ο Αντόνιο.
Αλλά καμιά φορά είναι αλήθεια ότι ο ο μόνος τρόπος για να ξαναβρείς την ταυτότητά σου, είναι να γυρίσεις και να την ψάξεις από εκεί που ξεκίνησες τον δρόμο σου.
Διαβάστε ακόμα στο egglezoi.gr: Όλι ΜακΜπέρνι: Aπό την αμφισβήτηση, με τη Χαλ στην Premier League!
