Το modern football χαρακτηρίζεται όλο και περισσότερο από τη διεύρυνση του ποιοτικού και ποσοτικού χάσματος ανάμεσα στα πανάκριβα super clubs και στις υπόλοιπες ομάδες.
Στη φανταχτερή Premier League, η υπερσυσσώρευση πλούτου και ισχύος στις big-6 ομάδες αναγκάζει τις μικρές και μεσαίες ομάδες του πρωταθλήματος να οχυρώνονται πίσω από τη μπάλα και να διεκδικούν τις λίγες πιθανότητές τους μέσω γρήγορων αντεπιθέσεων. Ο παραπάνω κανόνας έχει γνωρίσει, πάντως, ενδιαφέρουσες εξαιρέσεις. Στις αρχές της δεκαετίας που διανύουμε, τρεις μικρές ομάδες της Premier League έκαναν την proactive επανάστασή τους προσπαθώντας να παράξουν αντί να καταστρέψουν, γεννώντας όμορφα συναισθήματα στους φιλάθλους παρά τα –εντέλει- ανάμικτα αποτελέσματα. Ο λόγος για τη Blackpool του Ian Holloway, τη Swansea του Brendan Rodgers και τη Wigan του Roberto Martinez.
Η Blackpool κατάφερε να ανέβει στην Premier League μέσω των play-offs και να αγωνιστεί (με πενιχρό μπάτζετ) στη μεγάλη κατηγορία τη σεζόν 2010-11. Στο πρώτο μισό της σεζόν η ομάδα του Holloway κέρδιζε τις εντυπώσεις με την άγνοια κινδύνου, αλλά και με την αποτελεσματικότητά της έχοντας σταθερή θέση στο μέσο της βαθμολογίας. Η κατάρρευση του δευτέρου γύρου οδήγησε τελικά στον (αναμενόμενο σύμφωνα με τα αρχικά προγνωστικά) υποβιβασμό, αν και η Blackpool κατόρθωσε να πετύχει 55 τέρματα (επίδοση top-10), δεχόμενη όμως 78 (χειρότερη άμυνα του πρωταθλήματος). Το proactive πλάνο του Holloway (μοιρασμένη μέση κατοχή μπάλας) είχε τη μορφή του 4-3-3 με τον Charlie Adam να είναι ο εγκέφαλος (δημιουργός και εκτελεστής) της ομάδας, με 12 γκολ και 8 ασίστ, σε έναν πολυσύνθετο ρόλο, πότε deep lying playmaker (σημαδεύοντας την μεσοεπιθετική τριπλέτα με μακρινές διαγώνιες πάσες), πότε οκτάρι και πότε πλάγιος χαφ-εξτρέμ.
Η Swansea υπό την τεχνική καθοδήγηση του Brendan Rodgers επιβίωνε με σχετική άνεση στην Premier League έχοντας ένα από τα υψηλότερα ποσοστά κατοχής μπάλας και ακρίβειας μεταβιβάσεων. Το 4-2-3-1 των «Κύκνων» στηριζόταν στον έλεγχο του ρυθμού (άρα και στην αμυντική ασφάλεια) μέσα από την καλή κυκλοφορία μπάλας και την έλλειψη physical στοιχείου (τελευταία ομάδα σε κερδισμένες εναέριες μονομαχίες) και είχε ως κομβικούς παίκτες τον Joe Allen σε ρόλο δημιουργού από χαμηλά (εξαροκτάρι) με 4 γκολ και 2 ασίστ τη σεζόν 2011-12 και τον Gylfi Sigurdsson στη θέση του «δεκαριού»-κρυφού επιθετικού με 7 γκολ και 3 ασίστ την ίδια χρονιά. Οι εξαιρετικές χρονιές του Rodgers στον πάγκο της Swansea ήταν διαβατήριο για τη Liverpool, αλλά το έργο του συνέχισε (το ίδιο επιτυχημένα και με την ίδια συνταγή) ο πρώην παίκτης της ομάδας, Garry Monk.
H Wigan του Roberto Martinez παρέμενε στα μεγάλα σαλόνια, στηριζόμενη σε μια επιθετικογενή εκδοχή πρέσινγκ, φέρνοντας στο προσκήνιο σχήμα με τρεις κεντρικούς αμυντικούς (ασύμμετρο 3-4-3). Τη σεζόν 2012-13, παρά το γεγονός ότι υποβιβάστηκε, κατάφερε να φτάσει μέχρι τον τελικό Κυπέλλου Αγγλίας (ηττήθηκε με 1-0 από τη Manchester City), κερδίζοντας έτσι ευρωπαϊκό εισιτήριο. Η ομάδα του Martinez είχε αξιοσημείωτη επιθετική επίδοση (48 γκολ υπέρ), ωστόσο τα 73 γκολ παθητικό την καταδίκασαν στην πτώση από την κορυφαία κατηγορία. Η Wigan κατέγραψε 52,9% μέση κατοχή μπάλας έχοντας κεντρικούς πυλώνες τον James McCarthy σε ρόλο συντονιστή στον άξονα (3 γκολ, 2 ασίστ, 87% ακρίβεια μεταβιβάσεων) και τον Shaun Malloney σε σύνθετο μεσοεπιθετικό ρόλο (εξτρέμ, false 9) με 6 γκολ και 8 ασίστ. Ο Ισπανός τεχνικός ανέλαβε στη συνέχεια τις τύχες της Everton και πλέον αποτελεί τον εκλέκτορα της εθνικής Βελγίου.
Παρά τα ανάμικτα αποτελέσματα (περισσότερο επιτυχημένα στη Swansea, λιγότερο στη Wigan και τη Blackpool), οι τρεις παραπάνω προπονητές (Holloway, Rodgers, Martinez) συνέβαλαν τα μέγιστα στην τακτική εξέλιξη του σύγχρονου αγγλικού ποδοσφαίρου, εισάγοντας στοιχεία τα οποία χαρακτηρίζουν σήμερα το σύνολο σχεδόν των κορυφαίων ομάδων της Premier League (χτίσιμο παιχνιδιού από την άμυνα, επιθετικό πρέσινγκ, διαρκείς εναλλαγές θέσεων στο μεσοεπιθετικό κομμάτι).
Συντάκτης: Θωμάς Ψήμμας από την ποδοσφαιρική σελίδα Κάθε Κυριακή. Μπορείτε να βρείτε την εκπληκτική σελίδα στο Facebook ΕΔΩ.
