Είναι γεγονός ότι το γυναικείο ποδόσφαιρο, παγκοσμίως, άργησε αρκετά να αναπτυχθεί σε σχέση με το ανδρικό και δυστυχώς μέχρι και σήμερα τα περισσότερα, αν όχι όλα, γυναικεία πρωταθλήματα δεν έχουν καταφέρει να φτάσουν στο επίπεδο των ανδρικών. Ωστόσο η πρώτη γυναικεία ομάδα στον κόσμο, ήταν η Mrs Graham’s XI, η οποία δημιουργήθηκε στο Εδιμβούργο της Σκωτίας το 1881 από την σουφραζέτα Helen Matthews.
Στα τέλη της Βικτωριανής εποχής, η καθημερινότητα των γυναικών ήταν εντελώς διαφορετική από αυτή που είναι σήμερα. Οι γυναίκες δεν είχαν αρκετά από τα δικαιώματα τα οποία σήμερα θεωρούνται αυτονόητα, όπως αυτό της ψήφου και της γενικότερης ενασχόλησης τους με την πολιτική, δικαιώματα στα οποία επικεντρώθηκαν και έδωσαν σκληρή μάχη για να αποκτήσουν οι ακτιβίστριες της οργάνωσης «Women’s social and politician union» (Κοινωνική και Πολιτική Ένωση Γυναικών) ή όπως είναι ευρέως γνωστές, οι «Σουφραζέτες».
Η οργάνωση συγκροτήθηκε το 1903 από μια αστή της εποχής, την Emmeline Pankhurst, κάτοικο της πόλης του Μάντσεστερ και ήταν γνωστές για τις ακραίες τους μεθόδους, όπως το να σπάνε βιτρίνες και το να βάζουν βόμβες. Ο όρος «suffragettes» πρωτοεμφανίστηκε το 1906 σε ένα υποτιμητικό σχόλιο της Daily Mail για τα μέλη της οργάνωσης και προέρχεται από την λέξη «suffragist» (υπέρμαχος της γυναικείας ψήφου). Με αυτό τον τρόπο η εφημερίδα πρακτικά ταύτισε τα μέλη της «Women’s social and politician union» με τις υπόλοιπες οργανώσεις που σε αντίθεση με την ένωση, μάχονταν ειρηνικά από την δεκαετία του 1870 για το δικαίωμα της γυναικείας ψήφου και χρησιμοποιούταν για αυτές ο όρος «suffragists». Ωστόσο, το «σουφραζέτα» δεν θεωρείται πλέον υποτιμητικό!
To 1881 λοιπόν, μια Σκωτσέζα σουφραζέτα, η Helen Graham Matthews, έχοντας παρακολουθήσει έναν ποδοσφαιρικό αγώνα μεταξύ των εθνικών ομάδων της Σκωτίας και της Αγγλίας στο The Oval του Λονδίνου, αποφάσισε να ιδρύσει μια γυναικεία εθνική ομάδα της Σκωτίας. Έτσι, χρησιμοποιώντας, για λόγους ασφαλείας, το ψευδώνυμο «Mrs Graham», ίδρυσε την Mrs Graham’s XI, την πρώτη γυναικεία ομάδα παγκοσμίως, στην οποία αγωνίστηκε και η ίδια ως τερματοφύλακας. Στις 9 Μαΐου της ίδιας χρονιάς, ο νεοσύστατος σύλλογος, έδωσε τον πρώτο του αγώνα, τον οποίο και κέρδισε με 3-0, στο Εδιμβούργο και συγκεκριμένα στο Easter Road Stadium, την σημερινή έδρα της Hibernian, με κοινό που ξεπερνούσε τα χίλια άτομα! Ο αγώνας μέτρησε ως διεθνής αγώνας μεταξύ Σκωτίας και Αγγλίας και ήταν ουσιαστικά η πρώτη φορά που το ποδόσφαιρο χρησιμοποιήθηκε για να περάσει, το μήνυμα της ισότητας μεταξύ των δύο φύλων.
Δύο εβδομάδες αργότερα και συγκεκριμένα στις 20 Μαΐου, οι δύο ομάδες ξαναήρθαν αντιμέτωπες, αυτή τη φορά στο Shawfield Stadium στη Γλασκώβη και με κοινό που ξεπερνούσε τους πέντε χιλιάδες θεατές! Δυστυχώς αυτός ο αγώνας έμελλε να μην έχει αίσιο τέλος, μιας και τα πράγματα οδηγήθηκαν πολύ γρήγορα στα άκρα. Το πλήθος άρχισε να φωνάζει, απευθυνόμενο στην αρχηγό της αγγλικής ομάδας που ήταν γνωστή με το ψευδώνυμο Nettie Honeyball (το πραγματικό της όνομα παραμένει άγνωστο μέχρι σήμερα, ωστόσο εικάζεται ότι λεγόταν Mary Hutson) και στο 55ο λεπτό που οι Σκωτσέζες είχαν πάρει τον έλεγχο του παιχνιδιού, το κοινό εισέβαλλε στον αγωνιστικό χώρο, αναγκάζοντας τις παίκτριες των δύο ομάδων να αποχωρήσουν και τον αγώνα να διακοπεί.
Το συμβάν αυτό οδήγησε τις σκωτσέζικες αρχές να μην επιτρέψουν να διεξαχθεί ένας νέος αγώνας που είχε ήδη κανονιστεί μεταξύ των δύο ομάδων, αυτή τη φορά στο Κιλμάρνοκ. Ωστόσο, μια ημέρα μετά το παιχνίδι στο οποίο προκλήθηκαν οι ταραχές, η Βασίλισσα Βικτώρια υπέγραψε νομοσχέδιο που επέτρεπε στις γυναίκες της Σκωτίας να ασκήσουν το εκλογικό τους δικαίωμα στις επερχόμενες εκλογές της τοπικής αυτοδιοίκησης, γεγονός που σημαίνει ότι παρά την απαγόρευση για την διεξαγωγή άλλου γυναικείου αγώνα στην χώρα, κατάφεραν να περάσουν το μήνυμα που ήθελαν.
Μην έχοντας σκοπό να υποκύψουν στην απαγόρευση του γυναικείου ποδοσφαίρου στην Σκωτία, η Mrs Graham και η Nettie Honeyball, αποφάσισαν να μεταφερθούν στην Αγγλία και να ιδρύσουν μια νέα ομάδα με την ονομασία «The Lady Footballers». Το 1894 Honeyball με την υποστήριξη της συγγραφέως, πολεμικής ανταποκρίτριας και επίσης φεμινίστριας της εποχής Λαίδης Florence Dixie, αποχώρησε από την Lady Footballers έτσι ώστε να ιδρύσουν μαζί την British Ladies’ Football Club. Για να καταφέρει να στελεχώσει την ομάδα, η Αγγλίδα ποδοσφαιρίστρια άρχισε να δημοσιεύει αγγελίες στις οποίες ανταποκρίθηκαν τριάντα γυναίκες, προερχόμενες κατά κύριο λόγο από την μεσαία τάξη.
Έτσι, το 1895, οι British Ladies έπαιξαν τον πρώτο τους αγώνα, καταφέρνοντας μάλιστα να μαζέψουν πάνω από δώδεκα χιλιάδες οπαδούς. Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι στην ομάδα αγωνίστηκε και η πρώτη μαύρη Βρετανή ποδοσφαιρίστρια, Emma Clarke! Η Mrs Graham αποχώρησε από την Lady Footballers το 1896 και αποφάσισε να επανιδρύσει την Mrs Graham’s XI και να αρχίσει να περιοδεύει στην Σκωτία και να παίζει αγώνες κόντρα στις ανδρικές ομάδες της χώρας! Στην ομάδα της σύντομα εντάχθηκε και η Emma Clarke, μόλις έναν χρόνο μετά το ντεμπούτο της με την British Ladies’ Football Club.
Ύστερα από χρόνια συνεχιζόμενων προσπαθειών, το κίνημα των «suffragists», είδε τους κόπους του να δικαιώνονται στις 21 Νοεμβρίου του 1918, όπου δόθηκε επίσημα στις γυναίκες του Ηνωμένου Βασιλείου, η ελευθερία να ασκήσουν το εκλογικό τους δικαίωμα. Μπορεί κάποιες από τις αθλήτριες των πρώτων ποδοσφαιρικών ομάδων του Ηνωμένου Βασιλείου να μην βρίσκονταν πλέον στην ζωή για να πανηγυρίσουν την ιστορική αυτή νίκη του γυναικείου φύλου απέναντι στην ανισότητα και την χλεύη που ανεχόντουσαν για χρόνια, ωστόσο άφησαν παρακαταθήκη το γυναικείο ποδόσφαιρο και την δυνατότητα του να μπορεί και το γυναικείο φύλο να εκφραστεί μέσα από δημοφιλέστερο άθλημα του κόσμου!
Συντάκτης: Γιώργος Δρακόπουλος
